Krzywa glikemii, czyli OGTT (Oral Glucose Tolerance Test), polega na oznaczeniu stężenia glukozy we krwi na czczo oraz po wypiciu roztworu zawierającego 75 g glukozy. Badanie pomaga rozpoznać cukrzycę i zaburzenia tolerancji glukozy, a jego wykonanie odbywa się pod nadzorem personelu medycznego.
Jak przygotować się do badania?
Wiarygodność wyniku zależy od przygotowania. OGTT wykonuje się zwykle rano, po zachowaniu normalnej diety w dniach poprzedzających badanie. Nie należy samodzielnie zmieniać jadłospisu ani ograniczać węglowodanów, ponieważ może to wpłynąć na reakcję organizmu na podaną glukozę.
Przed wizytą przygotuj się według następujących zasad:
- Przyjdź na czczo po 8–12 godzinach bez jedzenia. W tym czasie można pić niewielkie ilości wody.
- Zjedz ostatni posiłek wieczorem poprzedniego dnia, zgodnie z normalnym sposobem żywienia.
- W dniu poprzedzającym badanie i rano przed pobraniem unikaj intensywnego wysiłku fizycznego.
- Poinformuj lekarza lub personel laboratorium o przyjmowanych lekach, chorobach i ewentualnej ciąży.
- Nie pal, nie pij kawy ani alkoholu przed badaniem, chyba że placówka przekazała inne szczegółowe zalecenia.
Leków nie odstawiaj samodzielnie. Niektóre preparaty mogą wpływać na stężenie glukozy, dlatego decyzję o ich przyjęciu w dniu testu powinien podjąć lekarz.
Jak przebiega krzywa glikemii?
Test wykonuje personel medyczny, najczęściej na podstawie próbek krwi żylnej. Glukometr i krew włośniczkowa z nakłucia palca nie zastępują laboratoryjnego oznaczenia używanego do rozpoznawania zaburzeń gospodarki węglowodanowej.
- Po zgłoszeniu się do laboratorium odpoczywasz przez kilka minut, a następnie personel pobiera pierwszą próbkę krwi na czczo.
- Wypijasz roztwór zawierający 75 g glukozy, zwykle w ciągu najwyżej 5 minut.
- Po wypiciu roztworu pozostajesz w placówce i odpoczywasz w pozycji siedzącej.
- Po około 60 minutach może zostać pobrana kolejna próbka, jeśli zlecenie obejmuje pomiar po 1 godzinie.
- Po około 120 minutach pobiera się następną próbkę, która jest podstawą standardowej oceny 2-godzinnego OGTT.
W czasie oczekiwania nie jedz, nie pij napojów innych niż woda, nie spaceruj i nie wykonuj ćwiczeń. Aktywność fizyczna może zmienić tempo wykorzystania glukozy i wpłynąć na wynik.
Krzywa glikemii nie jest tym samym co krzywa insulinowa. OGTT ocenia stężenie glukozy, natomiast krzywa insulinowa obejmuje oznaczenia insuliny w kolejnych punktach czasowych. Zakres pobrań i interpretacja obu badań mogą się różnić.
Jak interpretować wyniki OGTT?
Wartości przedstawione poniżej odnoszą się do glukozy we krwi żylnej i odpowiadają kryteriom stosowanym w diagnostyce według standardów PTD. Wynik zawsze interpretuje lekarz, uwzględniając objawy, inne badania i okoliczności wykonania testu.
| Czas pomiaru | Prawidłowa tolerancja | Stan przedcukrzycowy | Cukrzyca |
|---|---|---|---|
| Na czczo | 70–99 mg/dl (3,9–5,5 mmol/l) | 100–125 mg/dl (5,6–6,9 mmol/l) | ≥126 mg/dl (≥7,0 mmol/l) |
| Po 1 godzinie | Brak ustalonego kryterium rozpoznania u osób niebędących w ciąży | Brak odrębnego kryterium ogólnego | Brak odrębnego kryterium ogólnego |
| Po 2 godzinach | <140 mg/dl (<7,8 mmol/l) | 140–199 mg/dl (7,8–11,0 mmol/l) | ≥200 mg/dl (≥11,1 mmol/l) |
U kobiet w ciąży stosuje się odrębne kryteria i harmonogram interpretacji. Nie należy przenosić norm dla ciężarnych na osoby, które nie są w ciąży. Jeśli laboratorium podaje wynik w innych jednostkach, można poprosić personel o wyjaśnienie lub przeliczenie.
O czym pamiętać podczas badania?
Po wypiciu roztworu glukozy mogą wystąpić przejściowe nudności, osłabienie, poty lub zawroty głowy. Zgłoś takie objawy personelowi, zamiast samodzielnie opuszczać punkt pobrań. W razie wymiotów test może wymagać przerwania lub powtórzenia w innym terminie.
Przez cały czas trwania OGTT pozostań w placówce. Zbyt wczesne wyjście, spacer albo dodatkowe jedzenie sprawiają, że wynik może nie być miarodajny. Jeśli masz ostrą infekcję, niedawno przebyłeś zabieg lub nie możesz zachować postu, przed badaniem skontaktuj się z lekarzem albo laboratorium.
Najważniejsze jest zachowanie postu, spokojny odpoczynek między pobraniami i wykonanie wszystkich oznaczeń z krwi żylnej w wyznaczonych odstępach czasu.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Normy i sposób interpretacji wyników należy odnosić do aktualnych zaleceń oraz dokumentacji konkretnego laboratorium.
